Nòt pou 'distribitè' ak 'mezondedisyon
liv kreyòl'

Emmanuel W. Védrine

Ivè 2000 

Yon ti nòt pou tout distribitè liv kreyòl ak mezondedisyon konsène - Kijan distribitè ak mezondedisyon liv kreyòl kapab ede nan solisyone kèk pwoblèm pou resanse piblikasyon liv ak dokiman ki ekri / k ap ekri sou /an kreyòl?

Se yon bèl kesyon tout moun pa kapab reponn si yo poko gen esperyans nan fè rechèch nan domèn bibliyografi (nenpòt tip). Rechèch bibliyografi se youn ki trè enpòtan (nan tout domèn) pou fasilite moun k ap fè rechèch jwenn referans trapde epi lokalize piblikasyon an ou sous sib yo. Ak entènèt la jounen jodiya, plizyè distribitè e mezondedisyon kapab kominike youn ak lòt trapde pou echanje enfòmasyon. Men èske koze sa yo fèt nan gran kominote ayisyen an (Ayiti ak dyaspora a)? - Repons lan se non. E poukisa sa pa fèt? Plizyè moun nan gran kominote ayisyen an pa rann kont pouvwa entènèt la genyen ak avantay bab e moustach li bay tout moun k ap fè biznis nan lemonn. Byenke nou konnen se yon liks zafè entènèt la ta ye an Ayiti, men gen CIBER CAFÉ Ayiti (byenke yo pa anpil) kote moun kapab abòne, tyeke imel yo, voye mesaj sou entènèt la nan lemonn antye (malgre pwoblèm elektrisite a egziste lakay).

Distribitè liv kreyòl ak liv ayisyen nan dyaspora a gen imel men pwoblèm nan se: èske yo sèvi ak li pou sikile trapde yon seri enfòmasyon ki kapab sèvi nan kad rechèch e menm fè piblisite pou biznis yo? Se grav si w ta mande yon distribitè ayisyen pou l ta ba w yon enfòmasyon trapde sou yon otè / liv yon otè li ta distribiye. Pou solisyone pwoblèm bibliyografik sa a, li enpòtan pou distribitè, mezondedisyon ayisyen yo ta repanse pouvwa entènèt la e aksè yo genyen pou òganize yo pi byen nan syèk tounèf la. Li enpòtan pou yo ta konstwi bonjan pajwèb pou ta mete tit liv yo pibliye (ane, otè, valè paj, rezime liv la) epi kataloge yo tou pa sijè, mete enfòmasyon sou otè a (tèlke bibliyografi l, kritik sou zèv li ki kapab parèt nan peryodik yo [jounal, revi]).

Tout travay sa yo kapab fèt trapde kote yo kapab disponib an liy pou lemonn antye epitou enpòtans pou rezime / fè deskripsyon liv sa yo (nan lang kreyòl, fransè) epi tradui yo nan lang anglè (lè sa posib) pou mache entènasyonal la.

Nou swete ti enfòmasyon sa yo kapab sikile pou ede moun k ap pwodui zèv kreyòl e panse a estrateji pou fè konnen piblikasyon ki disponib sou mache a pou zèv yo ekoule ak plis rapidite.

Pou mete yon diplis sou piblikasyon zèv kreyòl, tèks sa a trè enpòtan e nou ta renmen tout lektè pran l oserye, sikile l epi pwofite poze kesyon yo ta vle sou sijè a. Gen anpil ti pwoblèm nou ta remake tou nan zèv kreyòl k ap pibliye kote maniskri yo pa pase anba men kèk moun konpetan avan y al enprime. Tank zèv la ta swaye pi byen avan li al sou près, se plis siksè otè a ta genyen avè l men lefèt majorite tèks kreyòl yo se otè ki retire lajan nan pòch pou mete yo deyò epi genyen ki pa mande ransèyman sou kèk koze enpòtan avan piblikasyon an pran lari, konsa travay vaykevay kontinye fèt ki ta fè kèk moun pa respekte piblikasyon tèks kreyòl yo. Donk gen yon travay konsyantizasyon manch long ki dwe fèt pou moun k ap pibliye ta pran konsyans (tyeke moun ki ta parèt konpetan nan domèn lan pou tande sa yo di sou maniskri a. Pwofesyonèlman, se konsa sa ta dwe fèt. Mwen ta ankouraje moun k ap ekri an kreyòl tou (si yo potko janm suiv okenn seminè kreyòl) pou ta chèche mwayen fè sa (ak moun ki konpetan, moun ki deja gen yon fòmasyon lengwistik) epi chèche genyen kèk bon liv, diksyonè sou kreyòl (kòm zouti referans). Lè yon diksyonè soti, otè a toujou gen entansyon pibliye yon nouvo edisyon, chèche konnen si tèl diksyonè ta gen yon dezyèm, twazyèm edisyon. Edisyon ki pi resan an se li k ta pi bon (kote otè a fè koreksyon epi ogmante sou kapasite liv la).


© E. W. Védrine, ivè 2000

Emmanuel W. Védrine
E. W. VEDRINE CREOLE PROJECT, Inc.
P.O.Box 255110
Dorchester, MA 02125-5110 (U.S)
evedrine@hotmail.com